Συντάχθηκε απο τον/την Administrator    Τετάρτη, 16 Σεπτέμβριος 2009 22:51    PDF Εκτύπωση E-mail
Ανορεξία - Χρήσιμες Απαντήσεις
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΟΡΕΞΙΑ;

Η ψυχογενής ανορεξία (ΨΑ) υπάγεται στις διαταραχές πρόσληψης τροφής. Το άτομο με Ψυχογενή Ανορεξία ανησυχεί υπερβολικά για το βάρος του ακόμα και όταν αυτό είναι κάτω από το κανονικό και επιδιώκει με κάθε τρόπο την απώλεια βάρους. Ακολουθεί αυστηρές δίαιτες, παραλείπει γεύματα και πολλές φορές κάνει έντονη γυμναστική, καταφεύγει στον αυτοπροκαλούμενο εμετό, χρησιμοποιεί καθαρτικά και διουρητικά με στόχο την απώλεια θερμίδων.


Γυναίκες με Ψυχογενή Ανορεξία δεν έχουν εμμηνόρροια λόγω της διαταραχής των φυσιολογικών λειτουργιών από την μεγάλη απώλεια βάρους. Για τη διάγνωση της Ψυχογενούς Ανορεξίας η γυναίκα θα πρέπει να έχει τουλάχιστον τρεις μήνες αμηνόρροια. Οι άντρες παρουσιάζουν προβλήματα στις αναπαραγωγικές λειτουργίες.
Τα άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία έχουν λανθασμένη αντίληψη σχετικά με την εμφάνιση τους, δηλαδή ενώ είναι λιπόβαρα πιστεύουν ότι είναι παχιά ή ότι κάποια μέρη του σώματός τους είναι πιο μεγάλα (κοιλιά, στήθος, μηρoί), επιδιώκουν την απώλεια βάρους και αρνούνται τις επιπτώσεις του χαμηλού βάρους στη σωματική υγεία.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΗΣ;

Η Ανορεξία έχει δυο τύπους, τον Υπερφαγικό-Καθαρτικό και τον Περιοριστικό τύπο. Στον Υπερφαγικό-Καθαρτικό τύπο ανορεξίας παρατηρούνται υπερφαγικά επεισόδια τα οποία συνοδεύονται από καθαρτική συμπεριφορά. Το άτομο καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα και μετά αισθάνεται ενοχές γιατί δεν μπόρεσε να ελέγξει τη συμπεριφορά του αυτή. Γι’ αυτό αντισταθμίζει την υπερφαγία με την καθαρτική συμπεριφορά. Δηλαδή, επιδιώκει τη διατήρηση του σωματικού βάρους με διάφορους τρόπους όπως οι αυτοπροκαλούμενοι εμετοί, η κατάχρηση διουρητικών και καθαρτικών και η χρήση κλυσμάτων. Οι εμετοί αυτοί προκαλούνται αρχικά με τον ερεθισμό του φάρυγγα με το δάκτυλο και αργότερα μπαίνει σε λειτουργία ένας αντανακλαστικός μηχανισμός, με τον οποίο δεν είναι απαραίτητος ο ερεθισμός.
Στον Περιοριστικό τύπο το άτομο δεν προβαίνει σε τέτοιου είδους συμπεριφορές που περιγράψαμε παραπάνω αλλά επιτυγχάνει την απώλεια βάρους με αυστηρή δίαιτα, έντονη γυμναστική και παράλειψη γευμάτων.

ΜΥΘΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΟΡΕΞΙΑ

«Τα άτομα δεν έχουν το αίσθημα της πείνας».
Ο όρος «ανορεξία» είναι λανθασμένος καθώς η απώλεια της όρεξης για φαγητό είναι σπάνια. Το αίσθημα της πείνας διαταράσσεται αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το άτομο δεν έχει την επιθυμία να φάει.
«Τα άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία είναι σκελετωμένα».
Η απώλεια βάρους είναι ένα βασικό κριτήριο για τη διάγνωση της Ψυχογενούς Ανορεξίας. Όμως δεν αρκεί να είναι χαμηλότερο του φυσιολογικού το βάρος του ατόμου ως μοναδικό κριτήριο για τη διάγνωση της Ανορεξίας.
«Αφορά μόνο γυναίκες».
Είναι αλήθεια ότι οι γυναίκες παρουσιάζουν Ψυχογενή Ανορεξία σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους άντρες. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα κοινωνικά πρότυπα που προβάλλουν ως ιδανικό το αδύνατο σώμα και είναι πιο επιτακτικά για τις γυναίκες. Επίσης οι άντρες συχνότερα ντρέπονται να μιλήσουν για το πρόβλημα, να ζητήσουν βοήθεια και δεν το αποδέχονται με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν αρκετά στοιχεία για τη διαταραχή αυτή στους άντρες. Καθώς όμως τα πρότυπα αυτά απευθύνονται πλέον και στον ανδρικό πληθυσμό παρατηρείται αύξηση του ποσοστού διαταραχών στην πρόσληψη τροφής και στους άντρες.

ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ;

Από έρευνες φαίνεται ότι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής έχουν μεγάλη συχνότητα μεταξύ των κοριτσιών ηλικίας 12-17 και των νεαρών γυναικών 18-24 ετών ενώ η εμφάνισή τους είναι περιορισμένη στις αντίστοιχες ηλικίες αγοριών ή νεαρών ανδρών. Σπάνια εμφανίζονται μετά την ηλικία των 40 ετών. Ενώ η σχέση της ανορεξίας με την ηλικία και το φύλο είναι σαφέστατη, η σύνδεσή της με άλλα δημογραφικά στοιχεία δεν είναι τεκμηριωμένη. Για παράδειγμα, η υπόθεση ότι τα άτομα που νοσούν προέρχονται από οικογένειες υψηλού κοινωνικού και οικονομικού επιπέδου δεν υποστηρίζεται ερευνητικά.
Τα άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία συχνά έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων, εσωστρέφεια, ανάγκη για έλεγχο και τελειοθηρία.
Η Ψυχογενής Ανορεξία είναι συχνότερη σε πληθυσμούς όπου ο αυστηρός έλεγχος του βάρους είναι επιβεβλημένος (μοντέλα, χορεύτριες, αθλητές κ.α.).

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ;

Παρακάτω αναφέρονται μερικά χαρακτηριστικά στοιχεία τα οποία παρατηρούνται στα άτομα με Ψ. Α. και μπορεί να υποδηλώνουν τη σοβαρότητα του προβλήματος:

  • Έντονος φόβος ότι θα πάρουν βάρος. Τα ίδια τα άτομα μπορεί να μην αναγνωρίζουν ότι είναι πολύ λεπτά παρά τις υποδείξεις των άλλων.
  • Μπορεί να νομίζουν ότι είναι παχιά ή κάποια σημεία του σώματος τους είναι χοντρά.
  • Έντονη ενασχόληση με το βάρος και το σχήμα του σώματος.
  • Το άτομο ασχολείται συνέχεια με το φαγητό, κάνει συλλογή από συνταγές και κατασκευάζει αρκετά πολύπλοκα φαγητά για τους άλλους.
  • Σημαντική μείωση πρόσληψης τροφής, εξαντλητική δίαιτα και άρνηση του αισθήματος της πείνας.
  • Εξουθενωτική άσκηση όπως έντονη ποδηλασία, βάδισμα ή τρέξιμο.
  • Το άτομο τρώει μεγάλη ποσότητα φαγητού κρυφά και πολύ γρήγορα, συνήθως τις νυκτερινές ώρες και ύστερα προκαλεί εμετό.
  • Κοινωνική απομόνωση. Αποφυγή δραστηριοτήτων που αφορούν το φαγητό. Το άτομο συνήθως αρνείται να φάει με άλλα μέλη της οικογένειας ή σε δημόσιο χώρο.
  • Ιδιόρρυθμες διατροφικές συνήθειες π.χ. το άτομο κρύβει φαγητά σε διάφορα μέρη του σπιτιού και συχνά έχει στις τσέπες του μεγάλες ποσότητες διαφόρων γλυκισμάτων.
  • Το άτομο έχει χάσει μεγάλο βάρος και νιώθει ευχαρίστηση όταν συνεχίζει να χάνει και έτσι κάνει αυστηρή δίαιτα.
  • Άρνηση αναζήτησης βοήθειας γιατί σημαίνει και την αναγνώριση του προβλήματος. Τα άτομα με ανορεξία δεν θεωρούν ότι έχουν κάποιο πρόβλημα.

 

ΚΟΙΝΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΥΛΙΜΙΑΣ

Όπως στην Ανορεξία έτσι και στην Βουλιμία τα άτομα ενδιαφέρονται για το σχήμα του σώματος τους και το βάρος τους. Επίσης αξιολογούν τον εαυτό τους σύμφωνα με το βάρος και την εμφάνιση τους. Όταν λοιπόν παίρνουν βάρος νιώθουν απογοήτευση με τον εαυτό τους και προσπαθούν να το μειώσουν.
 Ένα από τα κοινά συμπτώματα της ανορεξίας με τη βουλιμία είναι τα υπερφαγικά επεισόδια, τα οποία χαρακτηρίζονται από κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα και το άτομο έχει την αίσθηση ότι δεν μπορεί να ελέγξει αυτή τη συμπεριφορά. Μετά συνήθως καταφεύγει σε αυτοπροκαλούμενους εμετούς, χρήση καθαρτικών, διουρητικών, κλυσμάτων για την διατήρηση του σωματικού του βάρους. Σημείωση: Τα περισσότερα άτομα με βουλιμία έχουν φυσιολογικό βάρος.

 

ΠΟΣΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΟΡΕΞΙΑ;

Ανάλογα με τα προβλήματα και τις επιπλοκές στην σωματική υγεία από την απώλεια βάρους προσδιορίζεται και ο βαθμός επικινδυνότητας της Ανορεξίας. Για την αποκατάσταση του βάρους είναι πιθανό να νοσηλευθεί το άτομο σε νοσοκομείο ως εσωτερικός ασθενής όταν υπάρχει ο κίνδυνος θανάτου ή να ενταχθεί σε νοσοκομειακό πλαίσιο ως εξωτερικός ασθενής. Η Ψυχογενής Ανορεξία μπορεί να αποβεί μοιραία λόγω των επιπτώσεών της στη σωματική υγεία (υποθερμία, οιδήματα, υπόταση, βραδυκαρδία, μεταβολικές διαταραχές, αμηνόρροια, διαταραχές στους ηλεκτρολύτες κ.α.). Περίπου το 10% των ατόμων με ψυχογενή ανορεξία πεθαίνουν.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ;

διατροφική συμπεριφορά:

  • διαρκής ενασχόληση με τη διατροφή
  • αυστηρές δίαιτες
  • ελάττωση των τροφών που περιέχουν υδατάνθρακες και λίπη
  • Το άτομο μπορεί να φάει πάρα πολύ και πολύ γρήγορα συνήθως τις νυκτερινές ώρες, μετά προκαλεί εμετούς γιατί νιώθει ενοχές και πρέπει να διατηρήσει το βάρος του
  • διατηρεί το χαμηλό βάρος αποφεύγοντας γεύματα ή πετώντας το φαγητό του ‘στα κρυφά’.
  • Ιδιόρρυθμες διατροφικές συνήθειες π.χ. το άτομο κρύβει φαγητά σε διάφορα μέρη του σπιτιού.
  • Το άτομο έχει χάσει μεγάλο βάρος και νιώθει ευχαρίστηση όταν συνεχίζει να χάνει και έτσι κάνει αυστηρή δίαιτα.

εμφάνιση και εικόνα του σώματος:

  • το άτομο δεν έχει ρεαλιστική εικόνα του σώματος του, πιστεύει ότι είναι παχύ ή κάποιο μέρος όπως η κοιλιά είναι ‘μεγάλη’
  • αν κάνει συχνά εμετούς τότε θα έχει θαμπό δέρμα, θαμπά και αδύναμα μαλλιά και θαμπά δόντια

άσκηση:

  • έντονη σωματική άσκηση για να κάψει θερμίδες.

σκέψεις:

  • το σώμα μου είναι απαίσιο
  • αν φάω αυτή την τροφή δε θα αρέσω σε κανέναν
  • αν φάω ένα γλυκό δε θα σταματήσω να τρώω γλυκά
  • αν το βάρος μου υπερβεί τα x κιλά δε θα μπορέσω να τα χάσω
  • αν φάω αυτή την τροφή χάνω τον έλεγχο
  • όταν το βάρος μου αυξάνεται αισθάνομαι απαίσια ενώ όταν μειώνεται αισθάνομαι καλά
  • αν φάω τροφές που παχαίνουν αισθάνομαι ενοχές
  • οι άλλοι με θέλουν παχύ, με ζηλεύουν
  • αν είμαι αδύνατος θα δείξω τι αξίζω
  • αφού έχασα τον έλεγχο δεν έχω άλλη λύση παρά να κάνω εμετό

συναισθήματα:

  • φόβος και ανησυχία μήπως παχύνει
  • ενοχές και στεναχώρια όταν τρώει
  • καταθλιπτικά συναισθήματα όπως κακοκεφιά, απαισιοδοξία, αναξιότητα, ευερεθιστότητα και αυτοκτονικές τάσεις (πολλές φορές τα καταθλιπτικά συναισθήματα οφείλονται στον υποσιτισμό)
  • έντονη ανάγκη για ανεξαρτησία και έλεγχο του περιβάλλοντος και του εαυτού του

κοινωνική συμπεριφορά:

  • το άτομο συνήθως δεν αναπτύσσει υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις
  • απομονώνεται από το περιβάλλον του
  • συχνά είναι επιτυχημένο στο σχολείο ή στην εργασία του
  • Κοινωνική απομόνωση. Αποφυγή δραστηριοτήτων που αφορούν το φαγητό. Το άτομο συνήθως αρνείται να φάει με άλλα μέλη της οικογένειας ή σε δημόσιο χώρο.
  • Μειωμένο σεξουαλικό ενδιαφέρον

σωματικό επίπεδο:

  • αφυδάτωση
  • προβλήματα στις αναπαραγωγικές λειτουργίες
  • αμηνόρροια στις γυναίκες
  • γαστρεντερική δυσλειτουργία, πεπτικά προβλήματα
  • καρδιακά προβλήματα (υπόταση, αρρυθμία, ταχυκαρδία, ξαφνικό καρδιακό επεισόδιο κ.α)
  • ξηρό και κίτρινο δέρμα, εύθραυστα μαλλιά ή και έντονη τριχόπτωση
  • παγωμένα άκρα
  • αϋπνία
  • συχνά εμφανίζουν οστεοπόρωση
  • καταστροφή της οδοντοστοιχίας

Χαρακτηριστικό των ατόμων με ανορεξία είναι η άρνηση αναζήτησης βοήθειας καθώς δεν αναγνωρίζουν το πρόβλημά τους.

ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ Η ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ;

Το άτομο με ανορεξία διακατέχεται από άγχος και συχνά έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και νιώθει ότι δεν μπορεί να ασκήσει έλεγχο σε πολλούς τομείς της ζωής του. Έτσι ασχολείται με το βάρος του και το σχήμα του σώματος του κάνοντας αυστηρή δίαιτα, γιατί αυτός είναι ένας τομέας που μπορεί να τον ελέγξει πιο εύκολα. Έτσι εντείνει τις προσπάθειες του για μείωση του βάρους με ακραίο έλεγχο στην διατροφή του καθώς αυτό του δίνει την αίσθηση του αυτοελέγχου και μειώνει το άγχος του. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος που διατηρεί και επιδεινώνει το πρόβλημα:

Χαμηλή αυτοεκτίμηση―Άγχος μήπως παχύνει―Ενασχόληση με το βάρος―Αυστηρή δίαιτα κ.ά.―Προσωρινή αίσθηση αυτοελέγχου, ενοχές για την καθαρτική συμπεριφορά και φόβος ότι δεν θα μπορεί να ελέγχει διαρκώς το βάρος του―Χαμηλή αυτοεκτίμηση

 

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ;

 

Για την εμφάνιση της Ανορεξίας αλληλεπιδρούν πολλοί παράγοντες:

Α. ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Βιολογικοί-γενετικοί παράγοντες: Ίσως να υπάρχει μια γενετικά προκαθορισμένη προδιάθεση για την εμφάνιση Ανορεξίας, ωστόσο οι σχετικές έρευνες δεν έχουν δώσει ακόμα μία σαφή απάντηση.
Κοινωνικο-οικονομικοί και πολιτισμικοί παράγοντες: Η δυτική κοινωνία δίνει έμφαση στο πολύ αδύνατο σώμα και ενισχύονται συμπεριφορές με τις οποίες κάποιος μπορεί να το αποκτήσει όπως δίαιτες, χάπια αδυνατίσματος, εξαντλητική γυμναστική κ. ά. Τα πρότυπα που προβάλλονται για το γυναικείο σώμα είναι μάλλον υπερβολικά με αποτέλεσμα πολλές έφηβες και νεαρές γυναίκες να αισθάνονται δυσαρέσκεια για το βάρος και το σχήμα του σώματος τους, κοινωνική πίεση για δίαιτα και έλεγχο της διατροφικής συμπεριφοράς και έντονο άγχος σχετικά με αυτή. Η υπόθεση αυτή υποστηρίζεται και από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της εμφάνισης Ψ.Α. και στους άντρες.
Ψυχολογικοί παράγοντες: Τα άτομα με Ψ.Α. συνήθως χρησιμοποιούν το φαγητό για να ανακουφιστούν από την ανησυχία και το άγχος με αποτέλεσμα να θέλουν να φάνε κάθε φορά που βιώνουν αρνητικά συναισθήματα. Η τάση τους αυτή, σε συνδυασμό με την αίσθηση απώλειας ελέγχου σχετικά με ζητήματα τα οποία αφορούν την προσωπική τους ζωή (που συχνά τα άτομα με ανορεξία έχουν), μπορεί να οδηγήσει στον ολοένα αυξανόμενο έλεγχο του σωματικού τους βάρους, καθώς σταδιακά ο έλεγχος του βάρους αντιπροσωπεύει την ανάκτηση του ελέγχου που θεωρούν ότι έχουν χάσει. Ο έλεγχος του βάρους γίνεται πηγή ευχαρίστησης και ικανοποίησης για το άτομο με αποτέλεσμα η δίαιτα να γίνεται τελικά ο αυτοσκοπός.
Χαρακτηριστικά προσωπικότητας: Τα άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, νιώθουν ανασφάλεια και έχουν μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τον εαυτό τους. Συνήθως διακρίνονται για την τελειοθηρία τους και την ισχυρή τάση τους για επίδοση. Δεν έχουν αίσθηση ελέγχου της ζωής τους και αναζητούν αυτό ακριβώς μέσω του περιορισμού της κατανάλωσης τροφής. Ο τρόπος σκέψης τους συμβάλλει στη δημιουργία και στη διατήρηση του προβλήματος: «Αν παχύνω δεν θα αρέσω σε κανέναν», «Αν πάρω ένα κιλό όλοι θα με κοιτάνε», «Αν πάρω βάρος κανείς δεν θα με αγαπάει», «Αν δεν αδυνατίσω είμαι ανίκανη», «Δεν θα καταφέρω τίποτα στη ζωή μου», «Δεν αξίζω τίποτα», «Είμαι χοντρός \ ή».
Οικογενειακές σχέσεις: Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι γονείς των ατόμων που αναπτύσσουν Ψυχογενή Ανορεξία φαίνεται να ασκούν υπερβολικό έλεγχο και να μην επιτρέπουν την διαδικασία της ανεξαρτητοποίησης. Άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία περιγράφουν τη μητέρα τους ως παρεμβατική, αυταρχική, ελεγκτική, χωρίς να δίνει περιθώρια για πρωτοβουλίες. Αντίστοιχα περιγράφουν τον πατέρα τους ως «συναισθηματικά απόντα», δηλαδή αισθάνονται ότι δεν προσφέρει συναισθηματική υποστήριξη και δεν εκδηλώνει αγάπη και στοργικότητα. Οι γονείς δεν αφήνουν περιθώρια αυτονομίας στην έφηβη για ανεξαρτητοποίηση αλλά και έκφραση των συναισθημάτων της και επιπλέον έχουν υπερβολικές προσδοκίες από αυτήν. Η έφηβη που πιστεύει ότι δεν έχει κανένα έλεγχο προσπαθεί να ελέγξει αυτό που μπορεί, στην περίπτωση αυτή το σώμα της μέσω υπερβολικής δίαιτας.

Β. ΕΚΛΥΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
 
 Η Ψυχογενής Ανορεξία συχνά ξεκινά όταν συμβαίνουν κάποιες αλλαγές στη ζωή του ατόμου που απαιτούν καινούριες ικανότητες, που ίσως το άτομο πιστεύει ότι δεν έχει για την αντιμετώπιση τους και την προσαρμογή του στις νέες συνθήκες. Έτσι νιώθει ανεπαρκές για να προσαρμοστεί και να ελέγξει τη συμπεριφορά του και το περιβάλλον του.
Τέτοιου είδους εμπειρίες δεν είναι απαραίτητα αρνητικές. Μπορεί να είναι ένας γάμος, η αλλαγή κατοικίας, αλλαγή σχολείου, διακοπές, εγκυμοσύνη της μητέρας, η μετακόμιση σε άλλη πόλη για σπουδές. Δύσκολες καταστάσεις μπορεί να αφορούν το θάνατο αγαπημένου προσώπου, τη διάλυση κάποιας σχέσης, την απιστία ενός γονέα, το διαζύγιο των γονέων κ.α.

Η ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ;

Όπως έχει διαπιστωθεί από μια σειρά ερευνών η Ψυχογενής Ανορεξία μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η χορήγηση φαρμάκων υπαγορεύεται όχι από αυτή καθαυτή τη διάγνωση αλλά από άλλα κλινικά χαρακτηριστικά όπως οι σωματικές επιπτώσεις της διαταραχής. Η χρονική διάρκεια που συνιστάται για τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να φτάσει τα 2 χρόνια σε εβδομαδιαίες συνεδρίες, ενώ η συχνότητα είναι πυκνότερη τους πρώτους μήνες. Η «ασυνήθιστα» μεγάλη διάρκεια της θεραπείας οφείλεται στο γεγονός ότι τα άτομα με Ψ.Α. δύσκολα συνεργάζονται με τον ψυχοθεραπευτή τους.

Στόχοι της γνωσιακής – συμπεριφοριστικής θεραπείας:
1/ Αποκατάσταση του βάρους και των συμπεριφορών που σχετίζονται με τη διατροφή
α) Εκπαίδευση στις επιπτώσεις του χαμηλού βάρους και της αυστηρής δίαιτας: Η υπερβολική ενασχόληση με το φαγητό, η διάσπαση της προσοχής, τα μειωμένα ενδιαφέροντα και η κοινωνική απομόνωση είναι συμπτώματα που περιορίζονται σημαντικά με την ανάκτηση του φυσιολογικού σωματικού βάρους. Έτσι αρχικά το άτομο εκπαιδεύεται ώστε να κατανοήσει τις επιπτώσεις του χαμηλού βάρους και της αυστηρής δίαιτας. Στη συνέχεια ο θεραπευτής μπορεί να του προτείνει αρχικά να πάρει λίγο βάρος σαν ένα είδος «πειράματος» στο πλαίσιο της θεραπείας, μέσω του οποίου θα συγκεντρώσει πληροφορίες για να κατανοήσει κατά πόσο υπάρχουν επιπτώσεις στη ζωή του από τη συνεχή δίαιτα και την πείνα. Επιπλέον, θα μπορέσει να ελέγξει την εγκυρότητα των αντιλήψεών του όσον αφορά την απόκτηση βάρους, ενώ θα υπάρχει πάντα η επιλογή να ξαναγυρίσει στο προηγούμενο βάρος του αν το επιθυμεί.
β) Αυτοπαρατήρηση και καταγραφή της λήψης τροφής: Η αυτοκαταγραφή βοηθά ιδιαίτερα το άτομο να αρχίσει να καταναλώνει τροφές πιο κατάλληλες, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά, καταγράφοντας: α) σκέψεις και αλλαγές στη διάθεση που οδηγούν σε επεισόδια υπερφαγίας και β) την ποσότητα και ποιότητα της τροφής που καταναλώνεται και των σχετικών αντιλήψεων του θεραπευόμενου. Σκοπός είναι η συστηματική διερεύνηση συγκεκριμένων αντιλήψεων για το βάρος, το σχήμα του σώματος και τη διατροφή.
γ) Εισαγωγή των τροφών που αποφεύγονται: Η μείωση του βάρους και η αποφυγή επιθυμητών αλλά “απαγορευμένων” τροφών φαίνεται ότι αυξάνει την πιθανότητα επεισοδίων υπερφαγίας. Έτσι βασικός στόχος είναι η σταδιακή εισαγωγή των τροφών αυτών στο καθημερινό διαιτολόγιο του ατόμου, πάντα κατόπιν συμφωνίας με τον θεραπευόμενο.
δ) Επανεκμάθηση των ενδείξεων πείνας: Τα άτομα που υποσιτίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν ξέρουν πλέον πότε πεινάνε. Η κατανάλωση τροφής ως απάντηση σε δυσάρεστα συναισθήματα ή καταστάσεις είναι προβληματική και αυτό που πρέπει να μάθουν τα άτομα με διαταραχές στην πρόσληψη τροφής είναι να αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται κατάλληλα στις εσωτερικές ενδείξεις πείνας. Επομένως πρέπει να κατανοήσουν ότι για την έντονη επιθυμία για φαγητό και την υπερφαγία ευθύνονται η δίαιτα και ο περιορισμός του βάρους. Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρούν τους εαυτούς τους μη φυσιολογικούς όταν κάποιες φορές τρώνε για λόγους που δεν σχετίζονται με την πείνα και τη διατροφή (π.χ. κοινωνικές καταστάσεις ή συναισθηματική κατάσταση), καθώς αυτό συμβαίνει και στα άτομα που δεν έχουν κάποια διαταραχή διατροφής.
2/ Αντιμετώπιση συναισθηματικών και διαπροσωπικών προβλημάτων: Συχνά οι διαταραχές διατροφής είναι αποτέλεσμα άλλων προβλημάτων στη ζωή του ατόμου τα οποία αισθάνεται ότι δεν μπορεί να ελέγξει. Πολλές φορές υπάρχουν συναισθηματικές ή διαπροσωπικές δυσκολίες που θα αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας. Ο θεραπευτής θα βοηθήσει το άτομο να εντοπίσει αυτές τις δυσκολίες και να διερευνήσει το νόημά τους για τη ζωή του, να κατανοήσει τα συναισθήματά του και να μάθει να τα εκφράζει με πιο κατάλληλους τρόπους. Επιπλέον με τεχνικές επίλυσης προβλημάτων θα μάθει να βρίσκει πιο κατάλληλες λύσεις για ν’ αντιμετωπίζει καταστάσεις που του προκαλούν δυσκολίες.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙΣ ΕΝΑ ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΟΡΕΞΙΑ;

 Εάν είσαι γονέας, αδελφός\ή, συγγενής, σύντροφος ή φίλος.
  Η ανορεξία δεν εκφράζει την ιδιορρυθμία ενός ατόμου σε σχέση με τις διατροφικές του συνήθειες. Είναι πολύπλοκο πρόβλημα το οποίο πιθανώς προκαλείται και διατηρείται από βιολογικούς, ψυχολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
  Ενθάρρυνε το άτομο να ζητήσει βοήθεια από κάποιον επαγγελματία. Να είσαι προετοιμασμένος για άρνηση. Δείξε ενδιαφέρον και υποστήριξη. Ο έντονος φόβος ότι μπορεί να πάρει βάρος συμβάλλει στην άρνηση οποιασδήποτε θεραπείας.
  Διάβασε για τις διαταραχές διατροφής. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις περισσότερο τι αντιμετωπίζει το άτομο με τη διαταραχή. Ενημέρωσε και το άτομο με ανορεξία για κάποιο βιβλίο ή για ένα Web site.
  Να είσαι υπομονετικός, το να ξεπεράσει κάποιο άτομο την ανορεξία χρειάζεται χρόνο και βοήθεια, δεν είναι απλά θέμα θέλησης. Συμφώνησε για τη δυσκολία της θεραπείας με τον φίλο σου που έχει το πρόβλημα και τόνισε ότι και άλλοι άνθρωποι τα κατάφεραν.
  Καλό είναι να αναζητήσεις και εσύ υποστήριξη. Η θεραπεία δεν είναι δική σου ευθύνη.
  Να είσαι ευγενικός και ήρεμος. Τα άτομα με Ανορεξία φοβούνται την κριτική και την απόρριψη.
  Απόφυγε να μιλάς για θέματα διατροφής και βάρους. Είναι καλύτερα να αφήσεις αυτά τα θέματα στο θεραπευτή.
  Απόφυγε σχόλια για το βάρος του ή την εμφάνιση του. Επικεντρώσου σε θέματα υγείας και στο πώς θα αλλάξει η ζωή του σε σχέση με την κούραση, το άγχος και τα συναισθήματα που βιώνει αν ζητήσει βοήθεια.
  Δώσε έμφαση στα πλεονεκτήματα μιας «κανονικής» ζωής.
  Καλό είναι να υπάρχουν σταθερές ώρες φαγητού και να μη γίνονται συζητήσεις για τη θερμιδική αξία των γευμάτων.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΙΣ:
  

  • Να κατασκοπεύεις, να ελέγχεις τη συμπεριφορά της\του σε σχέση με το φαγητό.
  • Να κριτικάρεις και να κατηγορείς το άτομο για το πρόβλημα του.
  • Να προσπαθείς να πείσεις το φίλο σου ότι δεν είναι παχύς.
  • Να κάνεις συζητήσεις για το βάρος, τις θερμίδες και το φαγητό.
  • Να λες : «Είσαι πολύ αδύνατη\ος».
  • Να λες : «Πήρες βάρος», έστω κι αν εσύ αυτό το θεωρείς ενθαρρυντικό
  • Να αναλάβεις την ευθύνη των προβλημάτων του.

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΑΝ ΕΧΩ ΑΝΟΡΕΞΙΑ;

  • Αναγνώρισε ότι η συμπεριφορά σου είναι αυτοκαταστροφική και είναι επιλογή σου να την αλλάξεις.
  • Αναζήτησε επαγγελματική βοήθεια. Υπάρχει θεραπεία και μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου.
  • Αναγνώρισε το συναίσθημα σου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα υπερφαγικό επεισόδιο.
  • Να βάζεις μικρούς και εφικτούς στόχους και να επιβραβεύεις τον εαυτό σου για κάθε επιτυχία σου.
  • Επικεντρώσου στο παρόν και στις θετικές πλευρές της ζωής σου.
  • Χρησιμοποίησε το χρόνο σου για πράγματα που σε ευχαριστούν.
  • Είναι καλύτερα να μιλήσεις σε κάποιον παρά να αναζητήσεις ανακούφιση στο φαγητό.

Να θυμάσαι ότι στόχος της θεραπείας δεν είναι η αύξηση του βάρους αλλά η παροχή στήριξης ώστε να υιοθετήσεις υγιεινές διατροφικές συνήθειες, που θα σε βοηθήσουν να διατηρήσεις το βάρος σου σε φυσιολογικό επίπεδο, χωρίς τις αρνητικές συνέπειες της δίαιτας. Επίσης μέσα από την θεραπεία θα μάθεις τρόπους για να αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες σου και να ανακτήσεις τον έλεγχο σε τομείς της ζωής σου που τώρα ίσως σε δυσκολεύουν.

Τελευταία Ενημέρωση ( Πέμπτη, 17 Σεπτέμβριος 2009 14:27 )
 

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.